MATARSÓDI

Oft finnst mér allt vera að fara til andskotans. Ég viðurkenni það hér með. Samt hef ég séð dansandi norðurljós á himni. En þrátt fyrir slíka fegurð þá er ég hrædd um að ekki einungis litla eyjan í norðri sé að fara eitthvað enn norðar og síðan niður með fljótinu sem skolar öllu burt heldur einnig heimurinn allur.        Nýnasistaflokkar hafa verið að færast í aukana síðustu árin. Sér í lagi eftir fjármálakreppuna 2008 þá virðast slíkar ómannúðlegar öfgastefnur vera að blása eitruðu lofti sínu í segl víða um Evrópu. Grundvöllur nasismans lá upphaflega í ótta og neyð fólks sem Hitler nýtti sér eftir fyrri heimsstyrjöld. Hann var síðan lýðræðislega kosinn 1932, en var hins vegar fljótur að afnema lýðræði eftir að hann komst til valda. Það væri vissulega óskandi að þegar þau Adolf Hitler og Eva Braun hurfu endanlega niður í neðanjarðarbyrgi sitt í Berlín þann 30. apríl   1945 þá hefði um leið horfið sú alræðishugmyndafræði sem Hitler hafði...

Himnur sjálfsins: Um Holy Motors eftir Leos Carax Leos Carax er anagram af nafninu Alex Oscar (Alexandre Oscar Dupont). Þetta sagði veraldarvefurinn mér og þótti mér það merkilegt því aðalsöguhetja kvikmyndarinnar Holy Motors heitir einmitt Oscar, sem reynist marglaga maður. Það sem maður telur kjarna hans reynist ávallt himna utan um annan mögulegan kjarna. Vissulega gæti Oscar þessi einnig vísað til kvikmyndaverðlauna Ameríkunnar, maskínunnar sem glatt hefur margan karlinn og konuna en höfundarvísunin er enn skemmtilegri. Oscar í Holy Motors tekur við handritum í hvítri limmósínu á ferð og stígur inn   í nýtt og nýtt hlutverk. Það er hans líf (og kannski hans dauði). Mæri veruleika og skáldskapar eru misþykk, þunn, það er ekki ný umræða. Þau geta verið sem gagnsæ himna eða jafnvel steyptur múr hins ómögulega. Þessum mörkum er afneitað að einhverju leyti í veröld Oscars, en þó ekki algjörlega. Sama má segja um frásagnarformið, því er hafnað á sama tíma og frá...

Hef verið ósköp meyr undanfarið. Það er nú reyndar ekki það versta. Ágætt að tilfinningalífið bæri stundum á sér. Sendi mann út á rúmsjó í leit að fögrum beinum. Annars segir Lorca allt það sem vert er að segja: Ef ég dey, þá skiljið svaladyrnar opnar. En aukreitis við orð Lorca þá minnist ég hennar elsku Bjarkar hér: Björk Líndal, 4. júní 1950 – 9. mars 2013 Gangstéttin við Holtsgötu og árið er 1993. Ég er 18 ára og líklega er þetta að hausti. Björk vindur sér að mér nokkuð hvöss til augna tekur þéttingsfast í hönd mína, kynnir sig og bætir svo við: „Við eigum nú eftir að kynnast.“ Ég er hálfsmeyk og stíg eitt skref afturábak. Björk var mér alltaf mikil ráðgáta. Hún var mögnuð kona og ólík öllum öðrum manneskjum sem ég hef kynnst síðast liðin tuttugu ár. Alþýðleg heimskona, gáfuð, sterk, full af réttlætiskennd, örlát, traust, skemmtileg og húmórísk með eindæmum. Svo bar hún með sér þessa fjarlægð og sársauka innra með sér sem hún yrti aldrei. Björk var sílesan...

    Ef ég dey, þá skiljið svaladyrnar opnar. Barnið borðar appelsínur (Ég sé til þess ofan af svölunum). Kornskurðarmaðurinn sker korn á akrinum (Ég heyri til hans ofan af svölunum). Ef ég dey, þá munið að skilja svaladyrnar eftir opnar! Federico Garcia Lorca (1898-1936)  Þýðing: Sonja Diego (Þýðing Sonju b irtist í Lesbók Morgunblaðsins 23. desember 1964)

  Mig hefur dreymt um að klífa mórberjatré frá því ég var lítil stúlka. Ég ímynda mér að ég sitji undir mórberjatré og til mín falli safarík mórber. Síðan klíf ég tréð berjablá og horfi yfir borgina. Þarna kem ég auga á kraftaverkið. Síðhærður karlmaður í hvítum kjól með blómsveig um höfuð kemur ríðandi inn í borgina á asna. Draumar fólks eru vissulega misjafnir. Minningarnar sömuleiðis sem eru hálft í hvoru endurunnar úr draumum og jafnvel martröðum. Ein minning mín er á þá leið að ég er sjö ára gömul stödd í sumarbústað í Svignaskarði með foreldrum mínum og tveimur bræðrum. Það vill svo skemmtilega til að í næsta bústað eru sjö eldhressar nunnur gestkomandi. Þær valhoppa um hlíðarnar, syngja sálma, maula mórber og hlátrasköllin glymja yfir til okkar fjölskyldunnar sem sitjum og spilum kanasta á meðan við sötrum heitt súkkulaði. Ég get ekki með nokkru móti einbeitt mér að spilamennskunni heldur er ég gjörsamlega bergnumin af hinum guðlegu verum og í guðsót...

Jú mikið rétt það eru janúarlok, fyrsti mánuðurinn af tólf   í spánýrri hringekju lífsins er á enda. Mánuðurinn þegar hjartað   opnast og langanir ólmast um í brjóstinu. Hin óstjórnlega villta hvöt til verðandinnar. Tjah, kannski ekki alveg. Langanir eru þó ofarlega í huga fólks í upphafi árs. Okkur er sagt í janúar að þráin skuli beinast að líkamsþyngd og að í þetta sinn munum við komast í hið eina sanna líkamsform. Og að sjálfsögðu langar okkur það, nema hvað. Okkur langar einnig að fljúga loftbelg, ekki satt. Jafnvel að skíða um Suðurpólinn eins og garpurinn hún Vilborg Arna. Það gæti jafnvel verið að okkur langi að aka sporvagni ein að nóttu til eins og Palli nokkur gerði, sem var einn í heiminum. Kona í Svíþjóð steig einmitt út úr draumnum hans Palla nú fyrr í janúar og lét langanir sínar verða að veruleika. Hún var að þrífa lestina enn eina nóttina, andskotinn hafi það. Janúarmyrkrið vafði sig um lestarskrokkinn, konan fleygði frá sér moppunni og...